ابوالقاسم رادفر
مقدمه 22
مناقب علوى در آئينه شعر فارسى ( فارسي )
حديثى از پيغمبر نقل مىكند كه فرموده است من صاحب تنزيل و على صاحب تأويل است و به همين مناسبت اسماعيليه اهل تأويل خوانده مىشوند . » « 29 » اشعار بسيارى در ديوان ناصر خسرو وجود دارد كه متأثر از مضامين كلام مولا على ( ع ) است مانند : بر طريق راست رو چون نال گردنده مباش * گاه با باد شمال و گاه با باد صبا ( ديوان / 497 ) يا : با باد جنوبى سوى جنوبى * با باد شمالى سوى شمالى ( همان / 466 ) كه كنايتى از نفاق و نيرنگ و بوقلمون صفتى است الهام گرفته از اين سخن مولا ( ع ) : « مردم سه گروهند : عالم ربّانى ، جويندهء دانش بر راه نجات و هرزگان لودهاى كه پيرو هر صدايى هستند و با باد اين سوى و آن سوى مىشوند . » يا اين ابيات : نيك بنگر به روزنامهء خويش * در مپيماى خاك و خس به خراب با تن خود حساب خويش بكن * گر مقرّى به روز حشر و حساب ( همان / 28 ) كه الهام گرفته از اين سخن مولا ( ع ) است : « از خود حسابرسى كنيد ، پيش از آن كه از شما حسابرسى كنند ، خويش را بسنجيد ، پيش از آن كه شما را برسنجند . » « 30 » مسعود سعد سلمان ( متوفّى 515 ه ق ) هم ضمن قصيدهاى در مدح مسعود سوم از على ( ع ) و ذوالفقار او چنين ياد مىكند : چون رستم از غلاف برآورد گاوسار * چون حيدر از نيام برآهيخت ذوالفقار « 31 » سنايى نخستين شاعر غزلسراى عارف ايران ( متوفّى 545 ه ) در آثار منظوم خود چون ديوان و حديقة الحقيقه اشعارى در منقبت مولا على ( ع ) دارد كه در متن كتاب حاضر بدانها پرداخته مىشود و تكرار آن در اينجا ضرورتى ندارد .
--> ( 29 ) . همان ، ص 508 . ( 30 ) . تجلّى قرآن و حديث ، صص 141 و 145 ؛ يادنامهء ناصر خسرو ، صص 481 - 484 و 493 - 519 ؛ فلسفهء اخلاقى ناصر خسرو و ريشههاى آن ، صص 331 - 343 . ( 31 ) . امير مسعود سعد سلمان همدانى ، ص 239 .